Thứ ba, ngày 23/04/2019

TIN BẢO HIỂM XÃ HỘI

Những vấn đề đặt ra trong cải cách chính sách bảo hiểm xã hội (Kỳ 1)

29/01/2019

Bài 1: Mở rộng vững chắc diện bao phủ

Nghị quyết số 28-NQ/TW của Hội nghị lần thứ bảy, Ban Chấp hành T.Ư Ðảng khóa XII về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) với 11 điểm mới được đánh giá là tiến bộ nhất so với các nước trong khu vực cũng như tiệm cận tiêu chuẩn về an sinh xã hội trong các công ước và khuyến nghị của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO).



Quyết tâm cải cách chính sách BHXH, từng bước mở rộng vững chắc diện bao phủ, hướng tới mục tiêu BHXH toàn dân cho thấy tư duy, quan điểm xuyên suốt của Ðảng và Nhà nước đối với vấn đề được xem là một trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội.

Có thể thấy, những điểm mới về tư duy, nhận thức của Nghị quyết số 28-NQ/TW trong cải cách chính sách BHXH thể hiện rất rõ trong quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, nội dung cải cách, các nhiệm vụ, giải pháp. Ðó là: Cải cách chính sách BHXH hướng đến bao phủ toàn dân được nhìn nhận toàn diện từ yếu tố đầu vào, với mục tiêu số người tham gia BHXH so lực lượng lao động trong độ tuổi, phấn đấu đến năm 2021 đạt 35%, năm 2025 đạt 45% và đến năm 2030 đạt 60%. Tương ứng là yếu tố đầu ra thể hiện chất lượng an sinh với số người sau độ tuổi về hưu được hưởng lương hưu, BHXH hằng tháng và trợ cấp hưu trí xã hội đạt 45% vào năm 2021, 55% vào năm 2025 và 60% vào năm 2030.

Cải cách chính sách BHXH không chỉ quan tâm đến lao động khu vực chính thức mà còn chú trọng đến lao động là nông dân, lao động khu vực phi chính thức. Với mục tiêu đến năm 2025, trong số 45% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHXH thì nông dân, lao động phi chính thức tham gia BHXH tự nguyện chiếm khoảng 2,5% và đến năm 2030 đạt khoảng 5%. Ðể thực hiện được các mục tiêu này, Vụ trưởng BHXH (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) Phạm Trường Giang cho rằng, Nghị quyết số 28-NQ/TW đã đưa ra một khái niệm rất mới tại Việt Nam đó là "BHXH đa tầng". Ðây được xem là hướng đi căn bản trong cải cách hệ thống BHXH trong thời gian tới. Theo đánh giá, thời gian vừa qua, chính sự thiếu liên kết giữa chính sách BHXH với các chính sách khác dẫn đến việc vẫn còn có khoảng năm triệu người cao tuổi (hơn 60 và dưới 80 tuổi mà không thuộc hộ nghèo; không bị khuyết tật) chưa được hưởng trợ cấp hằng tháng. Hiện nay, đã có nhiều quốc gia trên thế giới xác định trợ cấp cho tuổi già (hiện Việt Nam đang áp dụng với người hơn 80 tuổi) là tầng lương hưu xã hội trong hệ thống BHXH đa tầng.

Trong cải cách chính sách BHXH lần này, hệ thống BHXH được thiết kế theo hướng đa tầng, điều này sẽ hỗ trợ và bổ sung cho nhau để bảo đảm an sinh cho mọi người dân. Theo đó, hệ thống BHXH hướng tới ba tầng cơ bản, gồm: Tầng 1 là trợ cấp hưu trí xã hội. Ngân sách nhà nước cung cấp một khoản bảo đảm về thu nhập cho người cao tuổi không có lương hưu, hoặc BHXH hằng tháng. Có chính sách huy động các nguồn lực xã hội đóng thêm để các đối tượng này có mức hưởng cao hơn. Có lộ trình mở rộng bao phủ bằng cách điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng lương hưu xã hội phù hợp khả năng của ngân sách và lộ trình tăng tuổi về hưu trong từng thời kỳ.

Tầng 2 là BHXH cơ bản, bao gồm BHXH bắt buộc dựa trên đóng góp của người lao động và người sử dụng lao động và BHXH tự nguyện dựa trên đóng góp của người lao động không có quan hệ lao động, có sự hỗ trợ thích đáng từ ngân sách nhà nước cho nông dân, người nghèo, người có thu nhập thấp, lao động khu vực phi chính thức để mở rộng diện bao phủ BHXH; từng bước hình thành văn hóa đóng - hưởng để tự bảo đảm an sinh cho bản thân. Tầng 3 là bảo hiểm hưu trí bổ sung với chế độ hưu trí tự nguyện theo nguyên tắc thị trường, tạo điều kiện cho người sử dụng lao động và người lao động có thêm lựa chọn tham gia đóng góp để được hưởng mức lương hưu cao hơn.

Khi thực hiện hệ thống BHXH đa tầng sẽ giúp người dân tiếp cận chính sách BHXH một cách toàn diện, đầy đủ các chế độ và tiến tới mọi người cao tuổi đều có lương hưu hoặc từ ngân sách nhà nước, hoặc từ quỹ BHXH, không có người cao tuổi nào bị bỏ rơi. Nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế cũng cho rằng, thông qua việc thực hiện BHXH đa tầng, mục tiêu BHXH toàn dân của Việt Nam có thể sẽ về đích sớm hơn. Ðiều này có ý nghĩa rất lớn với mục tiêu tăng trưởng bao trùm, nâng cao chất lượng an sinh xã hội đang được Ðảng, Nhà nước và người dân đặc biệt quan tâm.

Tuy nhiên, trong thực tế triển khai chính sách BHXH ở nước ta hiện nay cho thấy còn rất nhiều khó khăn, vướng mắc, khi diện bao phủ BHXH còn thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực. Các chế độ BHXH chưa đa dạng, linh hoạt. Quỹ BHXH vẫn tiềm ẩn nguy cơ mất cân đối trong dài hạn. Tình trạng trốn đóng, nợ đọng, gian lận, trục lợi BHXH vẫn diễn ra tại các địa phương. Tình trạng về hưu sớm trong bối cảnh già hóa dân số và tuổi thọ ngày càng tăng làm tăng gánh nặng cho quỹ BHXH. Số người về hưu hưởng BHXH một lần còn cao, ảnh hưởng đến mục tiêu an sinh lâu dài… Cùng với đó, những cải cách của chính sách BHXH theo Nghị quyết số 28-NQ/TW chưa hẳn đã được một bộ phận người lao động, người dân ủng hộ như việc tăng tuổi hưu và hạn chế BHXH một lần…

Muốn mở rộng diện bao phủ BHXH, cần tính tới cả các giải pháp về chính sách và các giải pháp về cải thiện chất lượng cung cấp dịch vụ, tăng cường công tác tuyên truyền về chính sách BHXH. Các giải pháp đều hướng tới hai nhiệm vụ chính là phát triển thêm đối tượng mới và duy trì, hạn chế đối tượng đang tham gia rời khỏi hệ thống.

Ðể phát triển các đối tượng tham gia mới cần rà soát, mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đối với các nhóm chủ hộ kinh doanh, người quản lý doanh nghiệp, người quản lý, điều hành hợp tác xã không hưởng tiền lương, người lao động làm việc theo chế độ linh hoạt. Nhanh chóng nghiên cứu sửa đổi, bổ sung theo hướng tăng tính hấp dẫn, linh hoạt của chế độ BHXH tự nguyện như: có sự hỗ trợ phù hợp từ ngân sách nhà nước cho nông dân, người nghèo, người có thu nhập thấp, lao động khu vực phi chính thức để mở rộng diện bao phủ BHXH; nghiên cứu thiết kế các gói BHXH tự nguyện ngắn hạn linh hoạt để người lao động có nhiều sự lựa chọn tham gia và thụ hưởng. Mở rộng các chế độ BHXH tự nguyện, tạo điều kiện chuyển đổi thuận lợi giữa BHXH tự nguyện và BHXH bắt buộc.

Bên cạnh đó, để duy trì, hạn chế đối tượng đang tham gia BHXH rời khỏi hệ thống, cần sớm sửa đổi điều kiện hưởng chế độ hưu trí theo hướng giảm dần số năm đóng BHXH tối thiểu để được hưởng chế độ hưu trí từ 20 năm xuống 15 năm, hướng tới còn 10 năm với mức hưởng được tính toán phù hợp nhằm tạo điều kiện cho người lao động cao tuổi, có số năm tham gia BHXH ít được tiếp cận và thụ hưởng quyền lợi BHXH. Sửa đổi, bổ sung các quy định về BHXH một lần, như có quy định phù hợp để giảm tình trạng hưởng BHXH một lần theo hướng tăng quyền lợi nếu bảo lưu thời gian tham gia BHXH để hưởng chế độ hưu trí, giảm quyền lợi nếu hưởng BHXH một lần…

Về giải pháp tổ chức thực hiện chính sách BHXH, cần tập trung vào công tác tuyên truyền, đổi mới hình thức và phương pháp tuyên truyền phù hợp đặc điểm, tính chất đặc thù của từng nhóm đối tượng, vùng miền, bảo đảm hiệu quả công tác tuyên truyền gắn với phát triển đối tượng tham gia BHXH, thu hút sự tham gia tích cực của nông dân, lao động khu vực phi chính thức; chú trọng, phát huy vai trò của những tổ chức, cá nhân có uy tín trong cộng đồng dân cư để vận động nhân dân tham gia BHXH tự nguyện.

Ðể góp phần thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 28-NQ/TW, ngày 3-8-2018, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 102-NQ/CP về việc giao chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXH cho các địa phương, giai đoạn 2019-2020. Ðây là định hướng chỉ đạo hết sức quan trọng để cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai có hiệu quả công tác phát triển đối tượng tham gia BHXH tại cơ sở.

Chính sách BHXH là một trong những thước đo quan trọng đánh giá sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Tại Việt Nam, chính sách BHXH ngày càng khẳng định vai trò trụ cột chính trong hệ thống an sinh xã hội. Ðể cải cách chính sách BHXH, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Nghị quyết số 28-NQ/TW cũng nhấn mạnh việc tăng cường vai trò lãnh đạo của Ðảng trong hoạch định chính sách và tổ chức thực hiện chính sách BHXH theo đúng định hướng XHCN, đặc biệt trong phát triển đối tượng tham gia BHXH và tuân thủ các quy định của pháp luật về BHXH. Ðồng thời, phát huy vai trò của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân trong giám sát, phản biện xã hội, tổ chức tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt chính sách, pháp luật về BHXH.

Nguồn: theo báo Nhân Dân

Số lần xem: 326

TIN NÓNG

- Ngày 9/3/2019 BHXH TP. Hồ Chí Minh đã ban hành văn bản số 551/BHXH-KHTC về việc thông báo tất toán tài khoản thu ngân hàng TMCP Liên Việt (thay cho văn bản số 482/BHXH-KHTC), mời các cá nhân và đơn vị quan tâm xem chi tiết tại menu: VĂN BẢN. Hoặc xem tại: https://drive.google.com/file/d/1r9mpfh26_JSHpYki4qiGCDTBmRevrtS6/view?usp=sharing

- Ngày 8/4/2019 BHXH TP. Hồ Chí Minh đã ban hành văn bản số 226/BHXH-GĐ2 về việc thông báo bổ sung cơ sở KCB ban đầu và điều chỉnh mã KCB của phòng khám thuộc Trung tâm y tế huyện Bình Chánh. Mời các cá nhân, đơn vị quan tâm xem chi tiết tại menu DANH MỤC\CƠ SỞ KCB TẠI TP.HCM.

 

KHÔNG GÌ THUẬN LỢI HƠN:

Để biết thông tin cá nhân về BHXH, BHYT với dịch vụ tin nhắn gửi về 8079

(cước phí 1.000 đồng/tin nhắn)